Tôi từng tưởng mình là người khôn khéo nhất khi đòi đơn vị thi công ghi chi tiết từng con ốc vào hợp đồng. Căn bếp bóng loáng trị giá 120 triệu trong bảng báo giá cuối cùng chỉ có chiếc máy hút mùi giá 4 triệu rưỡi, nhưng tôi cứ thấy đó là thành công vì mọi thứ đều rõ ràng. Giờ nghĩ lại, tôi nhận ra sự ngây thơ của chính mình. Khi tìm hiểu thiết kế nội thất chung cư, tôi vỡ ra rằng danh sách vật tư càng dày, họ càng dễ kiếm lời.
Danh sách vật tư càng dày càng dễ đội giá
Hợp đồng trọn gói của tôi có đến 15 trang phụ lục vật tư, nhìn qua thì thấy kỹ càng vô cùng. Keo silicone, nẹp nhôm, tắc kê, khoan cấy thép, mọi hạng mục đều được ghi số lượng, quy cách, đơn giá. Tôi nghĩ mình đã kiểm soát được hết, ai ngờ khi mua qua mạng các phụ kiện tương tự, tổng tiền chỉ vỏn vẹn 12 triệu trong khi báo giá ghi 27 triệu. Nói thẳng ra, những hạng mục như keo silicone, nẹp nhôm nghe qua chẳng đáng bao nhiêu, nhưng đơn vị họ tính giá gấp 3-5 lần giá bán lẻ. Họ chèn vào những thứ tưởng nhỏ này, nhân với số lượng phòng, số mét dài, tổng kết lại ra một khoản tiền lớn. Tôi từng tự hào vì đã xóa đi vài mục tôi cho là không cần thiết, thế mà phần lớn phụ kiện vẫn ở đó trong hợp đồng, làm tôi tốn tiền vô ích. Điều đầu tiên tôi nhận ra là đừng tin vào số trang, mà hãy so sánh với giá thị trường thực tế.
Đơn vị thi công trọn gói không lỗ khi bạn kỹ tính, họ chỉ lãi ít đi
Sau khi nhận ra vụ phụ kiện, tôi quyết định yêu cầu bỏ bớt các hạng mục không cần thiết và tự mua đèn, vòi, tay nắm tủ. Đơn vị thi công đồng ý ngay mà không phản đối gì, làm tôi nghĩ mình thắng. Nhưng, đến khi nghiệm thu phòng tắm, tôi phát hiện toàn bộ khe gạch thiếu hẳn silicone chống thấm. Họ giải thích rằng chữ 'chống thấm trọn gói' trong hợp đồng không có silicone ron gạch, và tất cả các mục khác trong phòng tắm đều khớp với bản vẽ. Tôi chết lặng vì nghĩ rằng trọn gói là bao trọn mọi thứ, nào ngờ họ chia tách từng câu chữ một cách chi tiết. Hợp đồng mẫu của họ nêu rõ phần 'chống thấm' chỉ bao gồm lớp màng chống thấm sàn và thành bồn tắm, còn việc bơm keo là việc riêng. Cuối cùng tôi phải tự tìm thợ xử lý thêm 9 triệu, vừa mất công vừa mất tiền. Điều đáng cười là tôi tưởng mình cẩn thận đến mức xem xét từng con ốc, vậy mà bỏ sót những thứ cơ bản như vậy. Bài học thứ hai là việc bạn kỹ tính, họ chẳng lỗ gì, họ chỉ giảm lợi nhuận], nhưng nếu bạn không rõ từng chữ, họ có vô số kẽ hở để thêm phí.
Phần phát sinh 80 triệu đến từ đâu khi bạn đòi thêm điều kiện
Sau khi nhận ra vấn đề silicone, tôi liền yêu cầu thay đổi một số vật liệu để cải thiện ngôi nhà. Hồi đó tôi nghĩ rằng mình đang cải thiện nhà, vậy mà mỗi lần nhân viên tư vấn gật đầu, tôi chẳng buồn để ý rằng họ chẳng ghi vào hợp đồng. Thay gạch phòng khách từ loại chuẩn 800x800 lên loại 1200x600, chênh 28 triệu. Tăng chiều cao tủ bếp trên vì nhà có trần cao, phát sinh 16 triệu. Cửa phòng ngủ đổi từ gỗ công nghiệp sang gỗ tự nhiên, tăng thêm 34 triệu. Cộng tất cả lại tổng cộng 80 triệu, mà tôi không hề biết trước cho đến khi nhận bảng quyết toán. Bài học tôi tự rút ra là cứ mỗi lần người tư vấn đồng ý mà không cầm bút ghi lại, đó là nơi giá bị đội lên. Họ không lừa tôi về mặt pháp lý, thế nhưng họ lợi dụng sự không rõ ràng của các buổi trao đổi miệng. Tôi từng tin rằng trọn gói là khoán trọn một con số, vậy mà thực tế chỉ cần bạn mở miệng đòi hỏi là bảng giá cũ sụp đổ.
Giờ tôi không ký hợp đồng trọn gói nữa mà ký hợp đồng theo giai đoạn
Sau những gì đã trải qua, tôi áp dụng cách mới không bao giờ ký hợp đồng trọn gói nữa. Cho căn hộ thứ hai, tôi tách thành phần thô, phần hoàn thiện và phần tủ bếp thành 3 hợp đồng riêng với 3 đơn vị khác nhau. Nghe có vẻ rắc rối, nhưng nó mang lại khả năng kiểm soát cao hơn hẳn. Căn 110m2 lần đầu tiêu 320 triệu, căn 95m2 làm cách chia giai đoạn vỏn vẹn 260 triệu, thậm chí nhìn rõ hơn từng chi tiết. Tôi hết bị động về tiến độ, vì mỗi hợp đồng được quản lý riêng và nếu có vấn đề, tôi chỉ cần đàm phán với một bên, không bị đẩy qua đẩy lại giữa các nhà thầu. Điều tôi tâm đắc nhất là tôi thoát khỏi cảnh bị ép giá khi đang giữa chừng thi công. Tôi hiểu rằng trọn gói chẳng xấu nếu bạn đủ tỉnh, nhưng mọi người tự tin quá mức thực tế. Lời khuyên của tôi là hãy soi từng chữ trong hợp đồng và đừng sợ việc chia giai đoạn, vì sự tách bạch từng phần sẽ giúp bạn tránh xa các khoản phí ẩn như tôi đã từng.